ICTU phối hợp tổ chức Hội thảo khoa học VECOM 2026: Thu hẹp khoảng cách số trong kỷ nguyên AI

 Sáng ngày 12/9/2026, tại Trường Đại học Công nghệ Thông tin và Truyền thông – Đại học Thái Nguyên (ICTU), Hội thảo khoa học “Thu hẹp khoảng cách số – Vấn đề và Giải pháp phát triển thương mại điện tử bền vững” đã chính thức diễn ra. Hội thảo do ICTU phối hợp cùng Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam (VECOM) tổ chức, hướng tới nhận diện những rào cản của khoảng cách số và đề xuất các giải pháp thúc đẩy thương mại điện tử phát triển bền vững, bao trùm trong giai đoạn mới.

Hội thảo có sự tham dự của TS. Lê Hoàng Oanh – Cục trưởng Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số, Bộ Công Thương; đại diện lãnh đạo Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam; lãnh đạo Đại học Thái Nguyên, ICTU; các cơ quan, sở, ban, ngành cùng đông đảo chuyên gia, nhà khoa học, nhà nghiên cứu, giảng viên, sinh viên, tác giả và đại diện doanh nghiệp.

Từ “khoảng cách số” đến “khoảng cách AI”

Phát biểu chào mừng và khai mạc Hội thảo, PGS.TS. Phùng Trung Nghĩa – Bí thư Đảng ủy, Hiệu trưởng Nhà trường nhấn mạnh, VECOM 2026 diễn ra trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo đang làm thay đổi nhanh chóng hoạt động thương mại điện tử, từ sáng tạo nội dung, marketing, bán hàng, chăm sóc khách hàng đến phân tích dữ liệu và vận hành.

Nếu trước đây khoảng cách số chủ yếu được nhìn nhận ở khả năng tiếp cận công nghệ, thì hiện nay đang xuất hiện một khoảng cách mới: khoảng cách về năng lực ứng dụng và làm chủ AI. Đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa, câu hỏi không còn chỉ là “có lên môi trường số hay không”, mà là “có đủ năng lực sử dụng AI để cạnh tranh trên môi trường số hay không”.

Từ đó, Hội thảo tập trung vào những vấn đề đang đặt ra trong quá trình phát triển thương mại điện tử và kinh tế số, đặc biệt là khoảng cách về hạ tầng số, nguồn nhân lực, năng lực công nghệ và khả năng ứng dụng công nghệ mới giữa các địa phương, doanh nghiệp và các nhóm chủ thể.

Hoàn thiện hành lang pháp lý cho thương mại điện tử bền vững

Một trong những nội dung trọng tâm của Hội thảo là phiên toàn thể với tham luận “Luật Thương mại điện tử và phát triển thương mại điện tử bền vững” do TS. Lê Hoàng Oanh – Cục trưởng Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số, Bộ Công Thương trình bày.

Tham luận tập trung làm rõ những định hướng và yêu cầu mới trong hoàn thiện hành lang pháp lý cho hoạt động thương mại điện tử; đồng thời nhấn mạnh vai trò của khung pháp lý, quản lý nhà nước và trách nhiệm của các chủ thể trong hệ sinh thái, hướng tới một thị trường thương mại điện tử minh bạch, bền vững và bao trùm.

Bên cạnh phiên toàn thể, VECOM 2026 tổ chức 7 phiên chuyên đề, tập trung vào thương mại điện tử bền vững, khoảng cách số và các giải pháp thu hẹp khoảng cách số. Nhiều nghiên cứu chuyên sâu đi vào những vấn đề gắn chặt với thực tiễn như hạ tầng số, nguồn nhân lực, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, logistics xanh, thương mại điện tử nông sản và năng lực chuyển đổi số của doanh nghiệp.

Đáng chú ý, Hội thảo năm nay thu hút hơn 100 bài báo khoa học từ 22 trường đại học, trong đó hơn 60 bài được lựa chọn trình bày và công bố, cùng sự tham gia của nhiều đơn vị trong mạng lưới VECOMNET. Đây không chỉ là diễn đàn trao đổi học thuật mà còn mở ra cơ hội kết nối giữa cơ quan quản lý, nhà khoa học, trường đại học và cộng đồng doanh nghiệp nhằm đưa các nghiên cứu, mô hình và giải pháp vào thực tiễn.

ICTU hướng tới hệ sinh thái đào tạo gắn với thị trường

Trong khuôn khổ Hội thảo, PGS.TS. Phùng Trung Nghĩa cũng chia sẻ những định hướng của ICTU trong đào tạo nguồn nhân lực thương mại điện tử và kinh tế số.

ICTU là một trong 3 trường đại học đầu tiên tại Việt Nam đào tạo ngành Thương mại điện tử. Hiện Nhà trường có gần 1.500 sinh viên ngành Thương mại điện tử; nếu tính các ngành gần gắn với kinh tế số, truyền thông và thiết kế, quy mô đạt khoảng 5.000 sinh viên trên tổng số khoảng 14.000 sinh viên đại học chính quy. Song song với quy mô đào tạo, ICTU đặc biệt chú trọng triết lý “Thực dụng – Thực tế – Thực chiến”, đưa người học tiếp cận những bài toán của thị trường ngay trong quá trình học tập.

Một minh chứng là kế hoạch xây dựng “công xưởng livestream” ngay tại ICTU cùng Nguyễn Minh Trường – cựu sinh viên ICTU, nhà sáng lập thương hiệu Ăn cùng bà Tuyết. Theo định hướng, doanh nghiệp đảm bảo nguồn hàng và logistics; Nhà trường tổ chức không gian, công nghệ và đào tạo; sinh viên trực tiếp tham gia sáng tạo nội dung, livestream và bán hàng. Qua đó, tinh thần “học thật – làm thật – tạo ra giá trị thật” được đưa vào môi trường đào tạo một cách cụ thể.

ICTU đồng thời đang từng bước hình thành hệ sinh thái kết nối Nhà trường – sinh viên – nền tảng công nghệ – doanh nghiệp – truyền thông – khởi nghiệp. Nhà trường là đối tác chiến lược của Trung tâm Hỗ trợ Khởi nghiệp Thanh niên Việt Nam – Trung ương Đoàn trong các chương trình khởi nghiệp sinh viên về thương mại điện tử; hợp tác với TikTok trong nhiều chương trình phát triển thương mại điện tử và kinh tế số; đồng thời phối hợp cùng Kenan Foundation Asia triển khai chương trình nâng cao năng lực ứng dụng AI, hướng tới 18.700 doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa trên toàn quốc.

Để khoảng cách số không trở thành khoảng cách AI

Thông qua VECOM 2026, ICTU và VECOM kỳ vọng Hội thảo không chỉ dừng lại ở những kết quả nghiên cứu khoa học mà tiếp tục mở ra những hợp tác, mô hình và giải pháp thực tế, đưa thương mại điện tử và AI đến gần hơn với doanh nghiệp, người dân và các địa phương.

Như thông điệp được PGS.TS. Phùng Trung Nghĩa nhấn mạnh: “Thu hẹp khoảng cách số cũng chính là thu hẹp khoảng cách AI” – để AI không tạo ra một khoảng cách mới, mà trở thành công cụ giúp các doanh nghiệp và địa phương cùng có thêm cơ hội phát triển.

Trong khuôn khổ chương trình, TS. Bùi Trung Kiên – Phó Chủ tịch Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam (VECOM) và PGS.TS. Phùng Trung Nghĩa – Bí thư Đảng ủy, Hiệu trưởng Nhà trường cũng đã thực hiện nghi thức trao cờ luân lưu cho Trường Đại học Quy Nhơn – đơn vị đăng cai Hội thảo khoa học VECOM 2027, tiếp nối hành trình kết nối và chia sẻ tri thức trong mạng lưới.